آشنایی با قله ی "واپر" (Vaper peak)
شاید به جرات بتوان گفت که یکی از زیباترین و جذابترین قله های استان فارس قله ی واپر است. قله ی واپر با مسیر صعودی زیبا و پوشیده از انواع درختان جنگلی بومی و گذر از گذرگاه زیبای دره ی کَر، یکی از متنوع ترین مسیرهای صعود را دارد. این قله با قرار گرفتن در موقعیتی بسیار مناسب، امکان دید را برای شخصی که بر فراز آن ایستاده چنان فراهم میکند که بتواند زیباترین و شاخص ترین قله های استان فارس را در اطراف خود ببیند. از فراز قله ی واپر علاوه بر قله های بِل، رُنج، ریز بلند و گَر که بلندترین قله های استان فارس هستند، میتوان در هوای صاف قله های تاسک، سپیدار، آق داغ، دلو، دال نشین و خرمن کوه را هم که از ارتفاعات بالای 3000 متر استان فارس به شمار میروند به خوبی مشاهده کرد. همچنین خط الراس شرقی و مرکزی دنا را هم که بلندترین چین خوردگی زاگرس هستند و از واپر حدود 140 کیلومتر فاصله ی هوایی دارند را در چنین هوایی میتوان به خوبی دید.
قله واپر با 3148 متر ارتفاع(GARMIN GPS - MAP 62s) بلندترین قله شهرستان مرودشت است. این قله بر مرز شهرستانهای مرودشت و اقلید و بر روی خط الراسی به همین نام واقع شده است. خط الراس واپر طولی در حدود 5 کیلومتر داشته و جهت آن از شمال غرب به جنوب شرق است. بر روی این خط الراس سه قله ی اصلی با نامهای واپر شرقی، واپر مرکزی و واپر بزرگ وجود دارد که قله ی واپر بزرگ یا همان «واپر» غربی ترین و بلندترین در میان این سه قله است.
UTM قله واپر : (39R 673359 - 3346890)
مختصات جغرافیایی قله واپر : "28.54 '14 °30 N (عرض شمالی) و "6.00 '48 °52 E (طول شرقی)
واپر جزیی از رشته کوه عظیم "زاگرس" و از کوه های "مشترک سیوند، کندازی و سرحد چهاردانگه اقلید" میباشد.
ضلع شمال شرقی خط الراس واپر کاملا صخره ای و غیر قابل پیمایش است(البته برای صعودهای فنی دارای گرده های مناسبی میباشد) و این در حالی است که ضلع جنوب غربی آن اگر چه شیبی تند دارد، ولی صخره های اندکی داشته و کاملا قابل پیمایش است. همچنین آبریز این ضلع که عمده بارشهای واپر را در بر میگیرد وارد "تنگه خشک" شده و در جریانهای سیلابی تا رودخانه سیوند ادامه میبابد.
به لحاظ پوشش گیاهی میتوان درختان ارژن و شن، و گونه های متنوعی از گون،،، و در فصل بهار علوفه های سطحی، لاله های واژگون، لاله، کمای(کماه) و جاشیر دامی را عمده ترین گیاهان مناطق مرتفع این کوه دانست. همچنین در ارتفاعات پایینتر و در مسیر صعود انبوه درختان بنه، کَهکُم(کیکم)، بادام کوهی(الوک) و ارژن جلوه ای زیبا به این کوه داده است.
پوشش جانوری این منطقه را نیز حیواناتی مانند خرس، گراز، گرگ، خرگوش، شغال و روباه،،، و پرندگانی همچون دال، زاغ نوک قرمز، سهره، بلبل کوهی، کبک، کبوتر، دارکوب، شاهین و تیهو،،، و انواع گوناگونی از خزندگان همچون مارهای سمی، مارمولک ها و سوسمارها و همچنین لاک پشت های کوهی تشکیل میدهند. در میان حیوانات، خرس و گراز بیشترین، و گرگ کمترین،،، و در میان پرندگان زاغ نوک قرمز و آوازه خوان ها بیشترین، و کبک و شاهین کمترین آنها میباشند.
در اطراف واپر چشمه های متعددی وجود دارد که بسیاری از آنها فصلی میباشند ولی در این میان دو چشمه "بید سندل" (Bide sandal) در دامنه ی غربی، و چاه "کَر" (Kar) در دامنه جنوب شرقی خط الراس واپر، تنها منابع دائمی تامین آب در این منطقه هستند.
گفتنی است که فصول پاییز، زمستان و بهار زمانهای بسیار مناسبی جهت صعود این قله میباشند که با توجه به طول مسیر 31 کیلومتری رفت و برگشت و نوسان ارتفاع 1400 متری از نقطه شروع تا قله در هنگام صعود، این برنامه ها اغلب یک و نیم و یا دو روزه اجرا میشوند.
در مورد وجه وجه تسمیه ی کوه واپر اطلاعات دقیقی در دست نیست ولی با توجه به گفته ی عده ای از مردم محلی که معتقدند این کوه را فرنگیهایی که در زمان شاه در منطقه کارهای تحقیقاتی در زمینه های مختلف انجام میداده اند نام گذاری کرده اند، میتوان آن را تغییر یافته ی کلماتی چون (VAPPOR)، به معنای بخار یا مه،،، و یا UPER به معنای بالاتر یا بلندتر دانست. البته به علت نقل قول بودن، هیچیک از این احتمالات قابل استناد و قطعی نخواهد بود.
از سوی دیگر برخی از مردم سیوند معتقدند که سیوندیها در گویش اصیل خود که طی سالهای گذشته بسیاری از کلمات آن تحریف شده است، کلمه ی «واپر» را مترادف واژه ی «دورافتاده» به کار میبرده اند و با توجه به اینکه واپر در موقعیتی قرار دارد که نسبت به تمام مناطق مسکونی اطراف خود، فاصله قابل توجهی دارد احتمال اینکه این کوه بر این اساس نامگذاری شده باشد هم وجود دارد.
اگر قصد صعود یک قله ی بالای 3000 متر بسیار زیبا را در نیمه ی شمالی استان فارس داشته باشید، قطعا «واپر» میتواند گزینه ی بسیار مناسبی برای شما باشد. بخصوص اگر زمان این صعود را در ماه های آبان، بهمن، فروردین و یا نیمه ی اول اردیبهشت در نظر بگیرید.
در صورت امکان جهت هر گونه همکاری با شماره تلفنهای 09173035735 و 09376741400 در خدمت کوهنوردان گرامی خواهیم بود.